ΚΟΣΜΟΣ. Παρά το γεγονός ότι είναι ένα από τα πιο σκληρά και αφιλόξενα τοπία του πλανήτη, η Αρκτική κατοικείται εδώ και χιλιάδες χρόνια. Οι βόρειες περιοχές του Καναδά αποτελούν την παραδοσιακή πατρίδα των Ινουίτ, ή αλλιώς Εσκιμώων ενός λαού που μοιράζεται πολιτιστικούς και ιστορικούς δεσμούς με τους παραδοσιακούς βόρειους λαούς των χωρών της Νορβηγίας, της Ρωσίας, της Φινλανδίας, της Σουηδίας, της Ισλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.Δέκα πράγματα που δεν γνωρίζατε για τους Εσκιμώους

Τι γνωρίζουμε όμως πραγματικά γι' αυτούς τους γενναίους ανθρώπους που ζουν σε μερικές από τις πιο δύσκολες συνθήκες του κόσμου;

Το όνομά τους

Παρόλο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και συχνά χρησιμοποιείται, σε ουδέτερο πλαίσιο, ο όρος «Εσκιμώος» θεωρείται γενικά ελαφρώς ρατσιστικός, με τον ίδιο τρόπο που ο όρος «ινδιάνος» είναι προσβλητικός για τους ιθαγενείς Αμερικανούς. Αν και το «Eskimo» θεωρείται ότι προέρχεται από τη Δανική είτε από τη Γαλλική γλώσσα, το όνομα πιθανώς βασίζεται σε έναν παλιό όρο των Αλγκόνκιων: «askimo».

Οι ερευνητές δεν μπορούν να συμφωνήσουν στο αν αυτό σημαίνει «κρεατοφάγος» ή «διχτυωτής με χιονοπέδιλα».

Παρόλα αυτά, πολλοί από τους ίδιους Εσκιμώους θεωρούν τον όρο προσβολή, οπότε από σεβασμό προς αυτόν τον περήφανο λαό, θα αποφεύγουμε να χρησιμοποιούμε τον όρο από εδώ και στο εξής, όπου είναι εφικτό.

Ένα μεμονωμένο μέλος του λαού ονομάζεται «Ινούκ».

«Kunik»: Το φιλί των Εσκιμώων

Το φιλί των Εσκιμώων είναι όταν δύο άνθρωποι τρίβουν τις μύτες τους μεταξύ τους ως ένδειξη αγάπης. Οι Ινουίτ πιστεύεται συχνά ότι αντικαθιστούν το φιλί με αυτή τη χειρονομία μύτη με μύτη, επειδή το συνηθισμένο φιλί θα μπορούσε να παγώσει το σάλιο τους και να κλειδώσει τα χείλη τους μαζί με έναν ενοχλητικό, ενδεχομένως επικίνδυνο τρόπο.

Ωστόσο, αυτή η απλή πράξη κρύβει πολύ περισσότερα απ’ ό,τι πολλοί άνθρωποι νομίζουν.

Το φιλί των Εσκιμώων ονομάζεται στην πραγματικότητα «Kunik» και δεν έχει να κάνει σχεδόν καθόλου με το φιλί ή το τρίψιμο της μύτης μεταξύ τους.

Πρόκειται για ένα είδος οικείου χαιρετισμού που εφαρμόζεται συχνά μεταξύ ζευγαριών ή παιδιών και των γονέων τους. Μπορεί να φαίνεται ότι οι χαιρετιστές τρίβουν τις μύτες τους, αλλά στην πραγματικότητα μυρίζουν ο ένας τα μαλλιά και τα μάγουλα του άλλου, υπάρχουν αρωματικού αδένες στα ανθρώπινα μάγουλα.

Με αυτόν τον τρόπο, δύο άνθρωποι που δεν έχουν δει ο ένας τον άλλον μπορούν να θυμηθούν γρήγορα το άλλο πρόσωπο και το χαρακτηριστικό άρωμά του.

Η διατροφή τους

Αν και η πρόσβαση σε καταστήματα και δυτικά τρόφιμα έχει προκαλέσει τη στροφή της διατροφής των Ινουίτ προς τη δυτικοποιημένη διατροφή, η δική τους ιστορική διατροφή είναι συναρπαστική.

Ένας χορτοφάγος θα δυσκολευόταν να ζήσει σε μια παραδοσιακή φυλή Ινουίτ. Επειδή ζουν σε ένα άγονο, ψυχρό περιβάλλον, η διατροφή τους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε διάφορα κρέατα και μόνο περιστασιακά περιλαμβάνει μερικά μούρα και φύκια.

Ακόμη και στη σύγχρονη εποχή, τα φρούτα και τα λαχανικά είναι σπάνια και ακριβά στην εισαγωγή τους, οπότε εξακολουθούν να βασίζονται αρκετά στη γη.

Οι Ινουίτ ήταν πάντα έμπειροι κυνηγοί που θα μπορούσαν να πιάσουν σχεδόν τα πάντα.

Τα κρέατα που καταναλώνουν περιλαμβάνουν καριμπού (τάρανδος), ένα είδος φάλαινας μονόκερου, θαλάσσιο ίππο, φώκια και διάφορα ψάρια και πουλιά. Ακόμη και πολικές αρκούδες εμφανίζονται μερικές φορές στο μενού.

Ορισμένοι θεωρούν το κατεψυγμένο, ωμό λευκόψαρο λιχουδιά.

Αν και είναι εύκολο να σκεφτεί κανείς ότι μια διατροφή που βασίζεται τόσο πολύ στο κρέας οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα υγείας, οι Ινουίτ που ακολουθούν αυτή τη διατροφή είναι στην πραγματικότητα από τους πιο υγιείς ανθρώπους στον κόσμο.

Αυτό το «παράδοξο των Ινουίτ» αποτελεί εδώ και καιρό αντικείμενο σημαντικού επιστημονικού ενδιαφέροντος.

Τα ιγκλού

Το ιγκλού είναι η πεμπτουσία της κατοικίας των Ινουίτ: μια έξυπνη κατασκευή σε σχήμα θόλου, χτισμένη από μπλοκ πάγου και χιονιού. Ένα έξυπνο καταφύγιο κατασκευασμένο από το ίδιο πράγμα που προκαλεί την ανάγκη για καταφύγιο.

Το ιγκλού χρησιμοποιεί τις μονωτικές ιδιότητες του χιονιού για να δημιουργήσει μια άνετη κατοικία. Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι φαντάζονται τα ιγκλού ως μικρούς θόλους χιονιού, Υπάρχουν σε ένα ευρύ φάσμα σχημάτων και μεγεθών και επίσης υλικών.

Η λέξη «Ιγκλού»

Για τους Ινουίτ, το «ιγκλού» είναι απλώς μια λέξη για ένα κτίριο σο οποίο ζουν άνθρωποι. Οποιοδήποτε κτίριο, ανεξάρτητα από το μέγεθος, το σχήμα ή το υλικό κατασκευής του.

Το ανθρωποειδές τέρας

Κάθε πολιτισμός έχει τα μυθικά του τέρατα. Ακόμη και εκείνοι που έχουν πολλά, πολύ αληθινά τέρατα στην καθημερινή τους ζωή.

Οι Ινουίτ περνούσαν τις μέρες τους διασχίζοντας επικίνδυνα πεδία πάγου, κυνηγώντας τεράστιους θαλάσσιους ελέφαντες και επιθετικές πολικές αρκούδες. Θα ήταν δύσκολο να τρομάξουν τα παιδιά τους για να γίνουν υπάκουα με ιστορίες για μπαμπούλες. Τα παιδιά ήξεραν πολύ καλά ότι τα πραγματικά δόντια και τα νύχια περίμεναν σε κάθε γωνία.

Ωστόσο, υπήρχε ένα πλάσμα που φοβόντουσαν ακόμη και τα παιδιά των Ινουίτ. Ο Qallupilluk, που σημαίνει κυριολεκτικά «το τέρας», ήταν ο μπαμπούλας της επιλογής των Ινουίτ.

Σύμφωνα με τον μύθο, ήταν ένα διεστραμμένο ανθρωποειδές που περίμενε κάτω από το νερό για να παρασύρει τους απρόσεκτους ανθρώπους στα παγωμένα βάθη της θάλασσας. Αυτός ήταν ένας φυσικός και υγιής φόβος σε μια αρκτική κοινωνία όπου το να πέσει κανείς στο νερό σήμαινε συχνά θάνατο.

Εφευρέσεις

Αν απολαμβάνετε το καλοκαιρινό καγιάκ ή το χειμερινό περπάτημα με χιονοπέδιλα, πρέπει να ευχαριστήσετε τους Ινουίτ για αυτές τις ευφυείς εφευρέσεις.

Κατασκεπασμένα για να διασχίσουν τα βαθιά χιόνια, τα χιονοπέδιλα κατασκευάζονταν από τα αγκάθια του καριμπού, τα κέρατα και τα οστά. Το δέρμα της φώκιας παρείχε ένα αδιάβροχο υλικό για ευέλικτα και αλαφριά κανό, ικανό να πλοηγείται σε πάγους στον ανοιχτό ωκεανό.

Άλλη μια εφεύρεση είναι τα γυαλιά ηλίου!

Έχουν ανακαλυφθεί γυαλιά ηλίου σκαλισμένα από οστά και κέρατα, καθώς και προϊστορικές απεικονίσεις κυνηγών Ινουίτ που φορούσαν γυαλιά χιονιού για να προστατεύουν τα μάτια τους από τη λάμψη του ήλιου.

Οι λέξεις για το χιόνι

Ένα από τα πρώτα πράγματα που σκάφτονται όλοι όταν ακούνε τη λέξη «Εσκιμώος» είναι ότι έχουν έναν παράλογο αριθμό λέξεων για το χιόνι. Ανάλογα με το ποιον ρωτάτε, οι Ινουίτ μπορούν να περιγράψουν το χιόνι με 50 έως 400 διαφορετικές λέξεις, όλες εύγλωττα επεξεργασμένες για να περιγράψουν έναν πολύ συγκεκριμένο τύπο παγωμένου υετού.

Ωστόσο, αυτό δεν είναι ακριβώς αλήθεια.

Η ιδέα του πλήθους των λέξεων του χιονιού δημιουργήθηκε κατά λάθος το 19ο αιώνα από τον ανθρωπολόγο Franz Boas, ο οποίος έζησε με τους Ινουίτ και μελέτησε τις συνήθειές τους. Ο Boas εντυπωσιάστηκε από τους περίτεχνους όρους που χρησιμοποιούσαν οι Ινουίτ για να περιγράψουν το παγωμένο έδαφός τους: Aqilokoq σήμαινε «το χιόνι που πέφτει απαλά», piegnartoq, ήταν «το χιόνι που είναι καλό για οδήγηση με έλκηθρο» και ούτω καθεξής.

Ξέχασε να αναφέρει ότι η γλώσσα των Ινουίτ είναι δομημένη με τρόπο που ενώνει λέξεις σε μια, δημιουργώντας έτσι την εντύπωση ότι μια ολόκληρη φράση είναι μόνο μια λέξη.

Το ταλέντο στην επιβίωση

Οι Ινουίτ είναι, από ανάγκη, αρκετά ειδικευμένοι στην κατασκευή ζεστών ανθεκτικών ενδυμάτων.

Ωστόσο, όταν βασίζονταν αποκλειστικά στο κυνήγι για να επιβιώσουν, ήταν επίσης πολύ ταλαντούχοι κατασκευαστές πανοπλιών. Εξάλλου πολλά από τα θηράματα τους μπορεί να ήταν επικίνδυνα και κανείς δεν θέλει να τα βάλει με ένα τεράστιο θηρίο χωρίς κάποια προστασία.

Η παραδοσιακή πανοπλία των Ινουίτ ήταν ένας τύπος ελασματοειδούς πανοπλίας που αποτελούταν από πλάκες οστού, συχνά κατασκευασμένες από δόντια θαλάσσιου ελέφαντα, γνωστού ως ελεφαντόδοντο θαλάσσιου ελέφαντα.

Ιμάντες από ακατέργαστο δέρμα συγκρατούσαν την πανοπλία. Περιέργως, ο σχεδιασμός μοιάζει κάπως με την εξαιρετική αποτελεσματική πανοπλία που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Ιάπωνες πολεμιστές.

Το γεγονός ότι οι Ινουίτ μπόρεσαν να δημιουργήσουν μια τέτοια εξαιρετικά λειτουργική πανοπλία χρησιμοποιώντας μόνο κομμάτια από τα ζώα που ήταν σε θέση να κυνηγήσουν, δείχνει την εφευρετικότητα κα το ταλέντο τους για επιβίωση.

Τα όπλα τους

Τα παραδοσιακά όπλα των Ινουίτ κατασκευάζονταν σε μεγάλο βαθμό από υλικά που είχαν μαζέψει όπως ξύλο και πέτρα από τα ζώα που σκότωναν.

Τα ρόπαλα, τα οστέινα μαχαίρια, τα δόρατα και τα καμάκια ήταν κοινά όπλα.

Τα τόξα κατασκευάζονταν από δέρμα, κόκκαλα και νήματα.

Ένα χαρακτηριστικό εργαλείο των γυναικών Ινουίτ ήταν το ulu, ένα καμπυλωτό μαχαίρι με μεγάλη λεπίδα, το οποίο χρησιμοποιούνταν κυρίως για να κόβουν το κατεψυγμένο κρέας, αλλά μπορούσε επίσης, να χρησιμοποιηθεί και ως στιλέτο για να χτυπάει, αν η κατάσταση το απαιτούσε.

Οι άνδρες είχαν μια συσκευή που ονομαζόταν kakivak, ένα δόρυ με τρεις αιχμές, το οποίο, όταν χρησιμοποιούνταν, η μια από τις αιχμές τρυπούσε στόχο, ενώ οι άλλες δυο έκλειναν τον στόχο και από τις δυο πλευρές για να εξασφαλίσουν ότι δεν μπορούσε να ξεφύγει.

Σήμερα

Καθώς η πρόοδος της σύγχρονης ζωής και της νομοθεσίας προχωρούσε, οι Ινουίτ υπέστησαν παρόμοια μοίρα με άλλες ημινομαδικές φυλές. Η «εκσυγχρονισμένη» ζωή τους χαρακτηρίζεται από περισσότερη φτώχεια και ανεργία από ό,τι τα περισσότερα άλλα μέρη του δυτικού κόσμου.

Αυτό σε συνδυασμό με τις διακρίσεις και την αγνόησή τους από τους αξιωματούχους ως κουλτούρα ιδίως στις ΗΠΑ, έχει οδηγήσει σε πολλά κοινωνικά προβλήματα, όπως ο αυξημένος αλκοολισμός.

Η δυτική διατροφή και ο λιγότερο επίμονος τρόπος ζωής έχουν επίσης δημιουργήσει ένα πλήθος προβλημάτων υγείας.

Μένει να δούμε πώς θα επιβιώσει ο πολιτισμός των Ινουίτ. Μια πιθανότητα είναι το ενδιαφέρον των μερικών επιχειρήσεων για τον Βορρά και τους άφθονους φυσικούς πόρους του.

Οι Ινουίτ γνωρίζουν την περιοχή και διαθέτουν άφθονο ανεκμετάλλευτο εργατικό δυναμικό όποτε τουλάχιστον το οικονομικό τους μέλλον μπορεί να είναι λίγο καλύτερο.